Öncelikle biliyoruz ki bu konuda çekinceler var. Adam kayırmacılığın önünün açılacağı ve objektif olunamayacağı konusunda endişeler dile getiriliyor ve konunun mevzuata dökülmesi halinde mahkeme yoluna gidileceği bazı sendikalar tarafından açıkça ifade ediliyor.

Bizim düşüncemiz şudur: Yöneticilik bir temsil işidir. Kişi yönetici olduğunda artık kendisini değil başında bulunduğu kurumu temsil eder. Kurumu adına toplantılara katılır, kurumu adına ağırlama ve uğurlamalar yapar, tören ve programlarda kurumunu temsilen konuşmalar yapar, uygulamaları ve aldığı kararlarla kurumunun geleceğini belirler.

Uç bir örnek vermek gerekirse dışişleri bakanlığı, yurtdışına göndereceği tüm görevlileri mülakatla belirler. Yurtdışı görevine gidenlere söylenen şu cümle camiada darb-ı mesel haline gelmiştir: “Türkiye’de kendinizi, yurtdışında Türkiye’yi temsil ediyorsunuz.”

İşin bir başka yönü de işgörenlerin bakış açısıdır. Personel, yöneticisinden yöneticilik vasıflarını taşımasını bekler. Personel, yöneticisinin; İkili ilişkileriyle, diksiyon ve hitabetiyle ve hatta kılık kıyafetiyle kurumunu en etkili şekilde temsil etmesini bekler.

İnkâr edilemez bir gerçektir ki yöneticilikte en çok ihtiyaç duyulan hususlardan biri ikili ilişkilerdeki başarıdır. Duygu ve düşüncelerini kısa, öz ve etkili şekilde ifade edebilmek yöneticilikte aranılan özelliklerin başındadır.

İşte tüm bu sebeplerdendir ki yönetici atamalarında yazılı sınavla birlikte mülakat sınavı da belirleyici olmalıdır.

Peki, adam kayırma ve objektiflikten uzaklaşma endişelerini ortadan nasıl kaldıracağız?

Öyle inanıyorum ki istenirse bu konu herkesi ikna edici şekilde çözülebilir.

Örneğin, mülakat komisyonları Tüm illerde aynı dönemde yapılabilir ve bakanlık denetmenleri bu komisyonlara başkanlık yapabilir, illerin sınav komisyonları başka illerden kurulabilir, komisyon üyelerinin sayısı fazla tutulabilir, mülakat sınavları kamerayla kayıt altına alınabilir, uzmanlar tarafından geçerliği ve güvenirliği kanıtlanmış değerlendirme formları kullanılabilir vs...

Kısaca, istenirse yapılabilir. Benim burada ortaya koymak istediğim şey; rasyonellik, verimlilik ve faydacılık açılarından mülakat sınavını değerlendirmektir. Yukarıdaki görüşlerimden de belli olduğu üzere mülakat sınavının çok yararlı olacağını değerlendiriyorum.

Bir şartla ki: Mülakatları “referans” belirleme zemini olarak kullanmayalım.

Bekir karabulut
  bekirkarabulut@gmail.com